Κορωνοϊός: Νοσήσαστε και τώρα σας φαίνεται ότι ξεχνάτε; Όχι, δεν είναι ιδέα σας

Αν και ο κορωνοϊός επηρεάζει πρωτίστως το αναπνευστικό σύστημα, στην πραγματικότητα «επιτίθεται» σε πολλά συστήματα του οργανισμού. Νεότερη μελέτη αναδεικνύει τον τρόπο που επηρεάζει τη γνωστική λειτουργία

Αν και ο πρώτος στόχος του κορωνοϊού είναι οι πνεύμονες, η δράση του στη συνέχεια επεκτείνεται σε διαφορετικές λειτουργίες του σώματος. Γι΄αυτό και αρκετοί ασθενείς βιώνουν πνευματική σύγχυση (brain fog), που μπορεί να περιλαμβάνει προβλήματα μνήμης, συγκέντρωσης και εκτέλεσης καθημερινών καθηκόντων. Η πνευματική σύγχυση μπορεί επίσης να είναι σύμπτωμα του συνδρόμου long Covid.

Σε μια πρόσφατη μελέτη, που παρουσιάζουν τρεις ερευνητές με άρθρο τους στο the Conversation (ο Aziz Asghar, Ανώτερος Λέκτορας Νευροεπιστήμης στην Ιατρική Σχολή Hull York στο Πανεπιστήμιο Hull, ο Abayomi Salawu, Σύμβουλος Ιατρικής Αποκατάστασης στο Hull University Teaching Hospital NHS Trust στο Πανεπιστήμιο του Hull και η Heidi Baseler, Ανώτερη Λέκτορας στις Επιστήμες Απεικόνισης στο Hull York Medical School του Πανεπιστημίου York), διαπιστώθηκε ότι ο κορωνοϊός επηρέασε τη μνήμη εργασίας, αλλά μόνο σε ενήλικες ηλικίας 25 ετών και άνω.

Τα αποτελέσματα αυτά υποδηλώνουν ότι τα άτομα με επίμονα συμπτώματα ενδέχεται να συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τη μνήμη εργασίας.

Ως μνήμη εργασίας προσδιορίζεται μια μορφή βραχυπρόθεσμης μνήμης, που μας επιτρέπει να αποθηκεύουμε και να ανακτούμε πληροφορίες κατά την εκτέλεση εργασιών όπως η επίλυση προβλημάτων, η ανάγνωση ή η ομιλία. Έτσι, η δυσλειτουργία της θα μπορούσε να έχει σημαντικό αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή ενός ατόμου.

Αν και έχει αποδειχθεί προηγουμένως η επίδραση του ιού στη γνωστική λειτουργία, οι μελέτες συνήθως περιλάμβαναν μακροχρόνιες έρευνες που επικεντρώνονταν μόνο σε όσους νόσησαν σοβαρά.

Οι ερευνητές με την παρούσα μελέτη θέλησαν να απλοποιήσουν τη διαδικασία, σχεδιάζοντας μια ανώνυμη διαδικτυακή έρευνα και ένα κουίζ μνήμης με στοιχεία βιντεοπαιχνιδιού, που θα μπορούσε να ολοκληρωθεί γρήγορα μέσω υπολογιστή, smartphone ή tablet. Το κουίζ ήταν ένα παιχνίδι οπτικής μνήμης εργασίας κατά το οποίο οι συμμετέχοντες έπρεπε να θυμούνται και να ανακαλούν εικόνες φρούτων, ζώων, αριθμών ή αντικειμένων.

Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με την κατάσταση της υγείας τους και τα επίμονα συμπτώματα, ενώ τους ζητήθηκε εξίσου να αξιολογήσουν τυχόν γνωστικά προβλήματα -μνήμης ή συγκέντρωσης.

Περισσότερα από 5.400 άτομα έλαβαν μέρος στη μελέτη μεταξύ του Δεκεμβρίου 2020 και του Ιουλίου 2021, με τους συμμετέχοντες να ανήκουν σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, από 18-24 και άτομα έως και άνω των 85. Περίπου το 31,4% των συμμετεχόντων είχαν νοσήσει με κορωνοϊό, ενώ το 68,6% όχι.

Οι βαθμολογίες μνήμης των ασθενών με κορωνοϊό ήταν χαμηλότερες σε σύγκριση με την ομάδα των υγειών ενηλίκων, εκτός από τη νεότερη ομάδα, τους νέους 18 έως 24 ετών. Παρατηρήθηκε θετική συσχέτιση μεταξύ του αριθμού των μηνών της αρχικής μόλυνσης και των βαθμολογιών μνήμης. Αυτό υποδηλώνει ότι η λειτουργία της μνήμης μπορεί να ανακάμψει με την πάροδο του χρόνου μετά από τη νόσηση.

Ωστόσο, περίπου το 50% της ομάδας COVID ανέφερε επίμονα συμπτώματα και οι συμμετέχοντες αυτοί είχαν περισσότερες πιθανότητες να έχουν χαμηλότερες βαθμολογίες μνήμης, σε σύγκριση με εκείνους που δεν είχαν συμπτώματα που επιμένουν.

Αν και δεν προσδιορίστηκαν οι παραλλαγές που είχαν μολύνει τους συμμετέχοντες κατά την περίοδο της μελέτης -όταν επικρατούσαν οι παραλλαγές Άλφα και Δέλτα- οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι μελλοντικές έρευνες σχετικά με τις αλλαγές στη μνήμη θα πρέπει να επικεντρωθούν στη μετάλλαξη Omicron, αλλά και τον ρόλο των εμβολίων.