Νέα αμερικανική μελέτη αναδεικνύει τη σχέση οικογενειακής κατάστασης και κινδύνου καρκίνου, φωτίζοντας τον ρόλο κοινωνικών και συμπεριφορικών παραγόντων στην υγεία του πληθυσμού.
Στη δημόσια συζήτηση για τον καρκίνο, η έμφαση δίνεται συνήθως σε γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η διατροφή, η φυσική δραστηριότητα, η κληρονομικότητα και η πρόσβαση σε προληπτικές εξετάσεις.
Ωστόσο, μια νέα μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη από τις ΗΠΑ φέρνει στο προσκήνιο έναν λιγότερο εξετασμένο παράγοντα: την οικογενειακή κατάσταση.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cancer Research Communication, δείχνει ότι η εμπειρία του γάμου ενδέχεται να συνδέεται με τη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου. Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι τα ευρήματα δεν υποδεικνύουν πως ο γάμος λειτουργεί ως άμεσος προστατευτικός παράγοντας.
Αντίθετα, αναδεικνύουν την οικογενειακή κατάσταση ως έναν σύνθετο κοινωνικό δείκτη, ο οποίος αντανακλά συνήθειες ζωής, επίπεδα στήριξης, οικονομικές συνθήκες και πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.
Σύμφωνα με την καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, την Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και τον καθηγητή Θεραπευτικής, Ογκολογίας και Αιματολογίας Θάνο Δημόπουλο, η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από 12 πολιτείες των ΗΠΑ για την περίοδο 2015–2022. Η ανάλυση αφορούσε ενήλικες ηλικίας άνω των 30 ετών και περιλάμβανε περισσότερα από 4,2 εκατομμύρια περιστατικά καρκίνου, καλύπτοντας πάνω από 500 εκατομμύρια ανθρωποέτη παρακολούθησης.
Σε ελεύθερους ή σε παντρεμένους εκδηλώνεται πιο συχνά ο καρκίνος;
Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι τα άτομα που δεν είχαν παντρευτεί ποτέ παρουσίαζαν σημαντικά υψηλότερη επίπτωση καρκίνου σε σύγκριση με όσους είχαν παντρευτεί κάποια στιγμή στη ζωή τους.
Συγκεκριμένα, στους άνδρες η αύξηση έφτανε το 68%, ενώ στις γυναίκες το 85%. Η τάση αυτή καταγράφηκε σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, φυλετικές και εθνοτικές κατηγορίες, καθώς και σε πολλούς τύπους καρκίνου, με τις διαφορές να εντείνονται με την πάροδο της ηλικίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα ανά τύπο καρκίνου. Στους άνδρες, η μεγαλύτερη απόκλιση παρατηρήθηκε στον καρκίνο του πρωκτού, ενώ στις γυναίκες στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.
Αυξημένα ποσοστά εντοπίστηκαν επίσης σε καρκίνους που σχετίζονται με λοιμώξεις, κάπνισμα και κατανάλωση αλκοόλ, καθώς και σε ορισμένους γυναικολογικούς καρκίνους. Αντίθετα, μικρότερες διαφορές καταγράφηκαν σε καρκίνους όπως του θυρεοειδούς, του προστάτη και, σε κάποιο βαθμό, του μαστού.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο γάμος ενδέχεται να συμπυκνώνει ένα σύνολο πλεονεκτημάτων που σχετίζονται με την καθημερινότητα και την υγεία: σταθερότερες συνήθειες, λιγότερες επιβλαβείς συμπεριφορές, ενισχυμένη ψυχολογική υποστήριξη, μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια και συχνότερη επαφή με το σύστημα υγείας. Η παρουσία ενός συντρόφου μπορεί να λειτουργήσει ενθαρρυντικά για την πρόληψη και την έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας.
Κοινωνικές ανισότητες
Παράλληλα, η μελέτη αναδεικνύει έντονες κοινωνικές ανισότητες. Οι μαύροι άνδρες που δεν είχαν παντρευτεί ποτέ εμφάνιζαν τα υψηλότερα ποσοστά καρκίνου συνολικά, ενώ μεταξύ όσων είχαν παντρευτεί, οι μαύροι άνδρες παρουσίαζαν χαμηλότερα ποσοστά σε σχέση με τους λευκούς. Το εύρημα αυτό υπογραμμίζει τη σύνδεση της οικογενειακής κατάστασης με ευρύτερους παράγοντες, όπως η φτώχεια, ο κοινωνικός αποκλεισμός και η άνιση πρόσβαση σε πόρους.
Στις γυναίκες, η συσχέτιση ήταν ακόμη πιο σταθερή μεταξύ διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων, αμφισβητώντας την άποψη ότι τα οφέλη του γάμου αφορούν κυρίως τους άνδρες. Οι διαφορές πιθανόν σχετίζονται με παράγοντες όπως οι αναπαραγωγικές επιλογές, η προληπτική φροντίδα και η σωρευτική κοινωνική επιβάρυνση.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η οικογενειακή κατάσταση δεν αποτυπώνει την ποιότητα των σχέσεων ούτε τη συναισθηματική στήριξη που μπορεί να βιώνει ένα άτομο. Επιπλέον, η έλλειψη στοιχείων για εισόδημα, εκπαίδευση και συμπεριφορές υγείας περιορίζει την πλήρη κατανόηση των μηχανισμών πίσω από τα ευρήματα.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η υγεία επηρεάζεται βαθιά από το κοινωνικό περιβάλλον. Παράγοντες όπως η μοναξιά, η οικονομική ανασφάλεια και η περιορισμένη πρόσβαση στην πρόληψη ενδέχεται να συμβάλλουν ουσιαστικά στον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, αναδεικνύοντας την ανάγκη για πιο ολιστικές προσεγγίσεις στη δημόσια υγεία.
xrisimanea.com 