Γιατί σκέφτεται η γερμανική κυβέρνηση να ανεβάσει τα όρια συνταξιοδότησης, ποιος είναι ο λόγος

Η συζήτηση στη Γερμανία για την αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης —με προτάσεις για σταδιακή άνοδο ακόμα και μέχρι τα 70 έτη έως τη δεκαετία του 2090— βασίζεται σε έναν πολύ συγκεκριμένο συνδυασμό δημογραφικών και οικονομικών πιέσεων.

​Οι κύριοι λόγοι πίσω από αυτή την απόφαση είναι οι εξής:

​1. Η ραγδαία γήρανση του πληθυσμού

​Η Γερμανία έχει ένα από τα πιο γηρασμένα εργατικά δυναμικά στην ευρωζώνη (περίπου το 23% του πληθυσμού είναι ήδη άνω των 65 ετών). Η γενιά των λεγόμενων Baby Boomers (όσοι γεννήθηκαν τις δεκαετίες του ’50 και του ’60) βγαίνει μαζικά στη σύνταξη, με αποτέλεσμα να μειώνεται απότομα ο αριθμός των ενεργών εργαζομένων.

​2. Η ανατροπή της «ασφαλιστικής ζυγαριάς»

​Το γερμανικό συνταξιοδοτικό σύστημα βασίζεται στην αρχή της αλληλεγγύης των γενεών: οι τρέχοντες εργαζόμενοι πληρώνουν με τις εισφορές τους τις συντάξεις των τωρινών συνταξιούχων. Καθώς οι εργαζόμενοι λιγοστεύουν και οι συνταξιούχοι αυξάνονται, η αναλογία ανατρέπεται επικίνδυνα. Λιγότεροι άνθρωποι καλούνται να χρηματοδοτήσουν περισσότερους συνταξιούχους, κάτι που απειλεί το σύστημα με κατάρρευση αν δεν ληφθούν μέτρα.

​3. Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής

​Οι άνθρωποι ζουν πλέον περισσότερα χρόνια και, κατά συνέπεια, λαμβάνουν σύνταξη για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι υπολογιζόταν όταν σχεδιάστηκαν τα αρχικά ταμεία. Η κυβερνητική επιτροπή εμπειρογνωμόνων προτείνει πλέον να συνδεθεί αυτόματα το όριο ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής.

​4. Η πίεση στα δημόσια οικονομικά

​Για να καλυφθούν τα ελλείμματα των ασφαλιστικών ταμείων, ο κρατικός προϋπολογισμός αναγκάζεται να εισφέρει τεράστια ποσά κάθε χρόνο. Η αύξηση των ορίων στοχεύει στο να ελαφρύνει αυτό το οικονομικό βάρος, ώστε να μην αναγκαστεί το κράτος είτε να μειώσει δραματικά το ύψος των συντάξεων είτε να εκτινάξει τις ασφαλιστικές εισφορές των νέων εργαζομένων στα ύψη.

Τι περιλαμβάνει το νέο πλάνο μεταρρυθμίσεων:

  • Σταδιακή αύξηση: Το τρέχον όριο (που οδεύει προς τα 67 έτη για το 2031) προτείνεται να αυξηθεί στα 67,5 έτη το 2041 και να αγγίξει τα 70 έτη μέχρι το 2092.
  • Τέλος στην πρόωρη σύνταξη: Σχεδιάζεται η κατάργηση της δυνατότητας συνταξιοδότησης στα 63 έτη χωρίς περικοπές, ακόμη και για όσους έχουν πολλά ένσημα (45 χρόνια εργασίας).
  • Στροφή στις αγορές: Εισάγεται η ιδέα ενός κρατικού επενδυτικού ταμείου (τύπου Σουηδίας), όπου μέρος των εισφορών θα επενδύεται στο χρηματιστήριο για να εξασφαλιστούν μελλοντικά κέρδη.