Ακόμη και τα μικρά παιδιά γνωρίζουν ότι η σοκολάτα είναι μια λιχουδιά, που πρέπει να απολαμβάνεται σε ειδικές περιστάσεις. Όμως η μαύρη σοκολάτα, η οποία περιέχει περισσότερο κακάο, προβάλλεται ως πιο υγιεινή και μάλιστα ως ενισχυτικό της υγείας.
Η μαύρη σοκολάτα, όπως υποστηρίζεται, μπορεί να ανακουφίσει κάθε είδους προβλήματα, από την υψηλή αρτηριακή πίεση έως την κατάθλιψη, βελτιώνοντας παράλληλα τη διανοητική οξύτητα.
Πολλές μελέτες, που συχνά χρηματοδοτούνται από τις μεγάλες εταιρείες σοκολάτας, υπονοούν ότι αυτό μπορεί να ισχύει.
Δυστυχώς, οι μεγαλύτερες έρευνες διαψεύδουν αυτή την ιδέα.
Είναι η μαύρη σοκολάτα μία καλή επιλογή για την υγεία;
Τα υποτιθέμενα οφέλη της μαύρης σοκολάτας αποδίδονται σε ενώσεις που ονομάζονται φλαβανόλες, οι οποίες είναι ιδιαίτερα άφθονες στο κακάο. Σε τυχαία ελεγχόμενες δοκιμές οι ερευνητές εξέτασαν τις επιδράσεις στην υγεία από την λήψη καψουλών που περιέχουν φλαβανόλες, καθώς και από την κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φλαβανόλες, όπως προϊόντα κακάου, καφέ, τσάι, μούρα, σταφύλια και μήλα. Ορισμένες δοκιμές έχουν διαπιστώσει ευεργετικές επιδράσεις, για παράδειγμα στην αρτηριακή πίεση. Ωστόσο, τα αποτελέσματα συνολικά ήταν ασυνεπή. Επιπλέον, αυτές οι δοκιμές διαρκούν συνήθως μόνο λίγες εβδομάδες, οπότε ενδέχεται να μην αντικατοπτρίζουν τις συνέπειες της μακροχρόνιας κατανάλωσης.
Παρατηρητικές μελέτες, οι οποίες διερευνούν τις διατροφικές συνήθειες αντί να τις επιβάλλουν, έχουν διαπιστώσει κατά καιρούς ότι όσοι καταναλώνουν περισσότερες φλαβανόλες, είτε από διάφορα τρόφιμα είτε συγκεκριμένα από τη μαύρη σοκολάτα, είναι πιο υγιείς. Έχουν, για παράδειγμα, μικρότερη πιθανότητα να αναπτύξουν διαβήτη.
Ωστόσο, αυτά τα άτομα μπορεί να έχουν και άλλα πλεονεκτήματα — για παράδειγμα, υψηλότερα εισοδήματα που τους επιτρέπουν να αγοράζουν ακριβά προϊόντα όπως η μαύρη σοκολάτα. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2024 διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες μαύρης σοκολάτας είχαν λιγότερες πιθανότητες να καπνίζουν σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν ελάχιστη.
Μια μεγάλη μελέτη με την ονομασία COSMOS, που ξεκίνησε το 2015 στις ΗΠΑ, είχε ως στόχο να αντιμετωπίσει αυτά τα ελαττώματα. Μέτρησε τα αποτελέσματα της καθημερινής λήψης συμπληρωμάτων εκχυλίσματος κακάου που περιείχαν 500 mg φλαβανολών κακάου. Για να λάβετε αυτή τη δόση, θα έπρεπε να καταναλώσετε μεταξύ 50 g —ή μισή ταμπλέτα— και 280 g μαύρης σοκολάτας, ανάλογα με τη συγκέντρωση φλαβανολών.
Οι συμμετέχοντες, ηλικίας 60 ετών και άνω, έλαβαν τις κάψουλες για μέσο όρο 3,6 χρόνια. Οι φλαβανόλες δεν επηρέασαν τα ποσοστά νέων περιπτώσεων διαβήτη, σοβαρών κυκλοφορικών προβλημάτων όπως καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά επεισόδια, καρκίνου ή γνωστικών λειτουργιών. Ωστόσο, οδήγησαν σε μείωση κατά 27% των θανάτων από καρδιαγγειακές παθήσεις.
Οι εναλλακτικές λύσεις για την πρόσληψη φλαβανολών
Δυστυχώς, αυτό το θετικό αποτέλεσμα δεν αποδεικνύει ότι η μαύρη σοκολάτα είναι ευεργετική για την καρδιά. Για να προσλάβετε αυτά τα 500 mg φλαβανόλης από τη σοκολάτα, πρέπει να καταναλώσετε μεγάλη ποσότητα ζάχαρης, την οποία οι κατασκευαστές προσθέτουν σε αφθονία για να εξουδετερώσουν την πικρία του κακάου.
Σημαίνει επίσης ότι θα καταναλώσετε πάνω από το μισό (για τους άνδρες) ή το 70% (για τις γυναίκες) της συνιστώμενης ημερήσιας μέγιστης πρόσληψης κορεσμένων λιπών, τα οποία είναι επιβλαβή για την καρδιά, καθώς αυξάνουν τη χοληστερόλη που φράζει τις αρτηρίες.
Μια καλύτερη επιλογή για να προσθέσετε φλαβανόλες κακάου στη διατροφή σας μπορεί να είναι η σκόνη κακάου ή οι αλεσμένοι κόκκοι κακάου (που συχνά ονομάζονται «nibs»). Συνολικά, όμως, η πιο υγιεινή στρατηγική για την αύξηση της πρόσληψης φλαβανολών είναι να τρώτε περισσότερα φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς και όσπρια.
Δύο μήλα, μια μερίδα ξηρών καρπών και μια μεγάλη μερίδα φράουλες παρέχουν περίπου 500 mg φλαβανολών. Το ίδιο ισχύει και για δύο έως τρεις κούπες πράσινου τσαγιού.
Αν αποφασίσετε να απολαύσετε λίγη σοκολάτα πού και πού, μην ανησυχείτε για το να βρείτε την πιο μαύρη ποικιλία. Ορισμένες πολύ μαύρες σοκολάτες περιέχουν λίγες φλαβανόλες, ενώ ορισμένες ποικιλίες γάλακτος περιέχουν πολλές.
Δυστυχώς για τους λάτρεις της σοκολάτας, οι ισχυρισμοί για τα οφέλη της μαύρης σοκολάτας για την υγεία προέρχονται από ευσεβείς πόθους και πονηρό μάρκετινγκ, και όχι από επιστημονικά ευρήματα.
