Η πυραμίδα της απάτης με τα κρυπτονομίσματα: Ο Ιταλός leader στο Ντουμπάι, οι «ambassador» και τα 15 εκατ. ευρώ που έκαναν φτερά

Αναρτούσαν στα social media εικόνες με πολυτελή οχήματα και ταξίδια για να πείθουν τα υποψήφια θύματα ότι οι τακτικές τους είναι αποδοτικές

  • Μέλη εγκληματικής οργάνωσης απέκτησαν περίπου 15 εκατομμύρια ευρώ υποσχόμενα κερδοφόρες επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα.
  • Η απάτη λειτουργούσε με πυραμιδικό σχήμα (ponzi scheme), όπου νέα μέλη επένδυαν κεφάλαια για να καλύψουν προηγούμενες υποχρεώσεις.
  • Οι δράστες παρουσιάζονταν ως ειδικοί, διοργάνωναν σεμινάρια και χρησιμοποιούσαν εικόνες πολυτελούς διαβίωσης για να πείσουν τα θύματα.
  • Τα επενδυμένα κεφάλαια μεταφέρονταν σε ανώνυμες διευθύνσεις κρυπτονομισμάτων, δυσχεραίνοντας την ταυτοποίηση των δραστών.
  • Ο φερόμενος αρχηγός της οργάνωσης είναι ένας 36χρονος Ιταλός που εκτιμάται ότι βρίσκεται στο Ντουμπάι.

Περίπου 15 εκατομμύρια ευρώ κατάφεραν να αποκομίσουν από τη δράση τους τα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης που προσέγγιζαν ανυποψίαστους πολίτες και υπόσχονταν κερδοφόρες επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα.

Όπως προέκυψε από την έρευνα των στελεχών του ελληνικού FBI, οι κατηγορούμενοι διαβεβαίωναν τα θύματά τους ότι θα είχαν υψηλές αποδόσεις επί των κεφαλαίων που «επένδυαν» (σχεδόν με μηδενικό ρίσκο), ενώ τους πρόβαλαν τη ψευδή δέσμευση ότι μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να εκταμιεύσουν τα χρήματά τους.

Παράλληλα, είχαν δημιουργήσεις κλειστές ομάδες συνομιλιών (π.χ. Telegram) μέσω των οποίων ενημέρωναν τα θύματα για την εξέλιξη της επένδυσης, με στόχο τη διαμόρφωση ψευδούς νομιμοφάνειας της επιχειρηματικής δραστηριότητας και την ενίσχυση της ψευδαίσθησης ότι η επένδυση είναι ευρέως γνωστή, αποδεκτή και αναπτυσσόμενη.

Επιπλέον παρουσιάζονταν ως καθοδηγητές/leaders ομάδων ατόμων που έχουν ήδη επενδύσει στις πλατφόρμες, επιχειρώντας με τον τρόπο αυτό να προσδώσουν κύρος και αξιοπιστία στο επενδυτικό σχήμα και παρείχαν επενδυτικές συμβουλές σε κρυπτοστοιχεία στους παθόντες. Επίσης διοργάνωναν εκπαιδευτικά σεμινάρια σχετικά με επενδυτικά προγράμματα, χωρίς να διαθέτουν την απαιτούμενη πιστοποίηση παροχής επενδυτικών υπηρεσιών από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.

Συγκεκριμένα υποστήριζαν ψευδώς ότι κατείχαν υψηλή τεχνογνωσία και σημαντικά κέρδη από τις επενδύσεις τους, με σκοπό να ενισχύσουν την αξιοπιστία τους και να πείσουν τα θύματα για την ασφάλεια και κερδοφορία των επενδυτικών προγραμμάτων που προωθούσαν. Προς επίρρωση τούτου αναρτούσαν στα social media εικόνες πολυτελούς διαβίωσης (πολυτελή οχήματα, ταξίδια, κ.λπ.), με στόχο να ασκήσουν θετική ψυχολογική επίδραση και να πείσουν τα υποψήφια θύματα ότι η επένδυση αποφέρει σημαντικά και άμεσα οικονομικά οφέλη.

Ενίοτε βέβαια έκαναν και χρήση κειμένων disclaimers – αποποίησης ευθυνών, πριν από τις παρουσιάσεις, όπου προειδοποιούσαν για ρίσκα, υποσχόμενοι ωστόσο μεγάλα και άμεσα κέρδη.

Απάτη σε σχήμα «Πυραμίδα»

Από την έρευνα διαπιστώθηκε πως το σχήμα της απάτης ήταν πυραμιδικό. Συγκεκριμένα, τα μέλη της οργάνωσης, εκμεταλλευόμενοι την άγνοια και την ελλιπή γνώση των υποψήφιων επενδυτών γύρω από το αντικείμενο αυτό, κατήρτισαν μια «Πυραμιδική Δομή Λειτουργίας» (ponzi scheme), στην οποία ενέταξαν το αναγκαίο για τη λειτουργία της οργάνωσης αριθμό μελών, με σκοπό τον εντοπισμό υποψηφίων θυμάτων μέσω του κοινωνικού δικτύου εκάστου μέλους, τα οποία θα επένδυαν σε αυτό χρηματικά κεφάλαια, με την προσδοκία κερδοφορίας της επένδυσης τους.

Στόχος ήταν η συνεχής και αυξανόμενη εγγραφή νέων μελών και άρα η αυξανόμενη ροή εισερχόμενων χρηματικών ποσών στην εγκληματική οργάνωση. Προς τούτο, τα αρχηγικά μέλη κατεύθυναν τα βασικά επιχειρησιακά μέλη, ώστε να δραστηριοποιούνται αξιοποιώντας πολυεπίπεδα τις επαφές τους στη διαδικασία στρατολόγησης. Τα μέλη της οργάνωσης, είχαν πλήρη γνώση του σκοπού της οργάνωσης και συνειδητή συμμετοχή στη δομή και λειτουργία της, συντάσσοντας και υπογράφοντας Ιδιωτικά Συμφωνητικά Εμπιστευτικότητας (Non Disclosure Agreement).

Περαιτέρω, τα μέλη κατανέμονταν σε 21 διαφορετικές βαθμίδες, κατέχοντας αντίστοιχους τίτλους όπως «ambassador», «leader», «founder’s council», ενώ αποκόμιζαν εισόδημα/ανταμοιβές (referral, bonus) από την προσέλκυση συμμετοχής των νέων μελών.

Οι «επενδυτές», βασιζόμενοι σε παραπλανητικές δηλώσεις και διαβεβαιώσεις για κερδοφορία, πείθονταν να τοποθετήσουν κεφάλαια στο σύστημα, αφού τους δημιούργησαν την πλάνη ότι τα κρυπτονομίσματα ήταν αξιόπιστα, ότι το κεφάλαιο τους ήταν ασφαλές και ότι οι αποδόσεις ήταν εγγυημένες. Στην πραγματικότητα δεν επρόκειτο για αγορά κρυπτονομισμάτων αλλά για tokens (ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία που λειτουργούν σε ένα υπάρχον blockchain), τα οποία στερούνταν ανταλλακτικής αξίας και δεν είχαν καμία χρησιμότητα εκτός του κλειστού οικοσυστήματος των εταιρειών που τα εξέδωσαν.

Τα χρηματικά ποσά που εισπράττονταν από τα θύματα μεταφέρονταν αρχικά σε ανώνυμες δημόσιες διευθύνσεις κρυπτονομισμάτων, οι οποίες λειτουργούσαν ως ενδιάμεσοι κόμβοι συγκέντρωσης κεφαλαίων. Στη συνέχεια πραγματοποιούνταν διαμοιρασμός μικρών ποσών προς διευθύνσεις ανταλλακτηρίων (exchanges), ενώ ταυτόχρονα μεγαλύτερα ποσά μεταφέρονταν σε άλλες, μη επισημασμένες διευθύνσεις του εκάστοτε δικτύου – πλατφόρμας. Η ανωνυμία που προσφέρουν οι διευθύνσεις κρυπτονομισμάτων αποτελεί βασικό εμπόδιο στην ταυτοποίηση δραστών που εμπλέκονται σε παράνομες δραστηριότητες, καθώς μία διεύθυνση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αποστολή ή λήψη κεφαλαίων χωρίς να περιέχει άμεσα στοιχεία ταυτότητας του κατόχου της.

Στο Ντουμπάι ο αρχηγός

Ως αρχηγός της οργάνωσης εμφανίζεται ένας 36χρονος Ιταλός, ο οποίος, σύμφωνα με πληροφορίες, φέρεται να βρίσκεται στο Ντουμπάι. Ο Ιταλός, μαζί με ακόμη τρία άτομα, αποτελούσαν τον κεντρικό πυρήνα της ομάδας.

Μάλιστα είχαν καταρτίσει σχετικό πρόγραμμα εκπαίδευσης 90 ημερών για στρατολόγηση παθόντων, εκπαιδεύοντας τα υφιστάμενη μέλη σε ακαδημίες. Διοργάνωναν και συμμετείχαν σε event, παρουσιάσεις, ομιλίες και άλλες δράσεις του απατηλού σχήματος στο διαδίκτυο, σε ξενοδοχεία κ.α. χώρους συνεδριάσεων.

Υψηλά στην κλίμακα της ιεραρχίας τοποθετούνται ακόμη τρεις άνδρες, οι οποίοι ελάμβαναν οδηγίες μόνο από τον ηγετικό πυρήνα και συντόνιζαν τα καθήκοντα και τις δράσεις των λοιπών μελών της οργάνωσης. Είχαν επιφορτιστεί με τον ρόλο της συστηματικής στρατολόγησης θυμάτων, συμμετείχαν επίσης σε event – παρουσιάσεις και ομιλίες, έδιναν επενδυτικές συμβουλές στους παθόντες σε zoom και ομιλίες και έκαναν promotion νέων πακέτων της απατηλών εταιρικών σχημάτων.

Για την υπόθεση έχουν συλληφθεί 12 άτομα ενώ, συνολικά οι εμπλεκόμενοι, ανέρχονται σε 18.