
σήμερα, Πέμπτη 19/2 – ποιοι γιορτάζουν σήμερα σύμφωνα με το εορτολόγιο Φεβρουαρίου. Σήμερα, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη της Αγίας Φιλοθέης της Αθηναίας.
Ως εκ τούτου, την Πέμπτη, 19 Φεβρουαρίου γιορτάζουν τα εξής ονόματα:
- Φιλόθεος, Φιλοθέη, Φιλοθέα, Φιλοθεούλα
* Υπάρχουν και άλλες ημερομηνίες που γιορτάζει αυτό το όνομα.
Γιορτή 19/2 – Αγία Φιλοθέη η Αθηναία
Η Αγία Φιλοθέη, η εμβληματική προσωπικότητα που έμεινε στην ιστορία ως η προστάτιδα των Αθηνών, γεννήθηκε το 1522 στην υπόδουλη πόλη και αφιέρωσε την περιουσία αλλά και τη ζωή της στην ανακούφιση των σκλαβωμένων Ελλήνων, ιδρύοντας σχολεία και νοσοκομεία μέχρι τον μαρτυρικό της θάνατο το 1589 από τους Οθωμανούς κατακτητές.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το saint.gr, η κατά κόσμον Ρηγούλα Μπενιζέλου ήταν η μοναχοκόρη του Αγγέλου και της Συρίγας, μιας ευσεβούς οικογένειας ευγενών. Η γέννησή της θεωρήθηκε θαύμα, καθώς η μητέρα της ήταν στείρα και την απέκτησε ύστερα από θερμή προσευχή. Μάλιστα, σύμφωνα με την παράδοση, η Συρίγα είδε ένα λαμπρό φως να βγαίνει από την εικόνα της Θεοτόκου και να εισέρχεται στην κοιλιά της ενώ προσευχόταν στον ναό. Η Ρηγούλα έλαβε σπουδαία μόρφωση για τα δεδομένα της εποχής και μεγάλωσε με χριστιανικές αρχές. Σε ηλικία μόλις 14 ετών, οι γονείς της την πάντρεψαν με έναν άρχοντα της Αθήνας παρά τη θέλησή της. Μετά τον θάνατο των γονέων και του συζύγου της, αποφάσισε να ακολουθήσει τον δρόμο του μοναχισμού παίρνοντας το όνομα Φιλοθέη.
Η δράση της άρχισε με την οικοδόμηση ενός γυναικείου μοναστηριού προς τιμήν του Αγίου Ανδρέα του Πρωτοκλήτου ύστερα από σχετικό όραμα που είδε η ίδια. Το μοναστήρι πλαισιώθηκε από απαραίτητα οικήματα και προικοδοτήθηκε με μετόχια και υποστατικά που εξασφάλιζαν τη συντήρηση των μοναζουσών. Ο ναός αυτός διατηρήθηκε για πολλά χρόνια έπειτα από την κοίμησή της και διέθετε πολύτιμα ιερατικά άμφια και σκεύη, ενώ το λείψανό της, που ευωδίαζε, φυλασσόταν στο δεξιό μέρος του Ιερού Βήματος.
Σύντομα η μονή απέκτησε διακόσιες αδελφές που ακολούθησαν το παράδειγμά της. Η Αγία Φιλοθέη μετέτρεψε το μοναστήρι σε ένα πραγματικό λιμάνι για τους κατατρεγμένους της σκλαβιάς, αφού οργάνωσε φιλανθρωπικά ιδρύματα, νοσηλευτήρια και ορφανοτροφεία. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην παιδεία, ιδρύοντας σχολεία για τα παιδιά των Αθηναίων, ώστε να ανοίξει τα μάτια τους προς την παράδοση και τη δόξα των προγόνων τους. Παράλληλα, προστάτευε τις νέες Ελληνίδες από τον εξισλαμισμό και την αρπαγή των Τούρκων. Η φήμη της ξεπέρασε τα σύνορα της Αθήνας, ενώ ιστορικά τεκμηριώνεται η αλληλογραφία της με τη Γερουσία της Βενετίας το 1583, από την οποία ζητούσε οικονομική ενίσχυση για το έργο της.
Η δράση της προκάλεσε την οργή των Τούρκων, οι οποίοι τη συνέλαβαν. Η ίδια στάθηκε με σθένος απέναντί τους δηλώνοντας τα εξής: «Εγώ διψώ να υπομείνω διάφορα είδη βασανιστηρίων για το όνομα του Χριστού, τον οποίο λατρεύω και προσκυνώ με όλη μου την ψυχή και την καρδιά, ως Θεό αληθινό και άνθρωπο τέλειο και θα σας χρωστάω μεγάλη ευγνωμοσύνη αν μπορείτε μια ώρα πρωτύτερα να με στείλετε προς Αυτόν με το στεφάνι του μαρτυρίου». Παρά την καταδίκη της, ελευθερώθηκε την τελευταία στιγμή χάρη στην παρέμβαση Χριστιανών που έπεισαν τον ηγεμόνα.
Στη συνέχεια, ελεύθερη πλέον συνέχισε το έργο της και στην Κέα (Τζια), όπου είχε ιδρύσει μετόχι για να προστατεύει τις μοναχές που κινδύνευαν στην Αθήνα. Εκεί έμεινε για αρκετό διάστημα κατηχώντας τις αδελφές πριν επιστρέψει στην Αθήνα. Η παράδοση της αποδίδει πολλά θαύματα, με πιο γνωστό τη θεραπεία ενός νεαρού βοσκού που ήταν δαιμονισμένος. Η Αγία Φιλοθέη τον λύτρωσε με την προσευχή της και ο νέος έγινε αργότερα μοναχός, αλλάζοντας ριζικά τη ζωή του.
Οι Τούρκοι δεν σταμάτησαν να την καταδιώκουν και έτσι, τη νύχτα της 2ας Οκτωβρίου 1588, κατά τη διάρκεια αγρυπνίας για τον Άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη στο μονύδριο των Πατησίων, πέντε Τούρκοι εισέβαλαν στον ναό. Την άρπαξαν και τη μαστίγωσαν με πρωτοφανή αγριότητα, εγκαταλείποντάς την ημιθανή έξω από τη μονή. Μέχρι σήμερα σώζεται η κολόνα, στην οποία δέθηκε και βασανίστηκε.
Οι μοναχές τη μετέφεραν στην κρύπτη της στην Καλογρέζα, όπου τελικά υπέκυψε στα τραύματά της στις 19 Φεβρουαρίου 1589. Είκοσι ημέρες μετά τον θάνατό της ο τάφος της ευωδίαζε, ενώ κατά την ανακομιδή μετά από έναν χρόνο, το σώμα της βρέθηκε άφθαρτο και γεμάτο μύρο. Στο μνήμα της χαράχτηκαν οι στίχοι: «Φιλοθέης υπό σήμα τόδ’ αγνής κεύθει σώμα, ψυχήν δ’ εν μακάρων θήκετο Yψιμέδων».
Η επίσημη ανακήρυξή της ως Αγίας έγινε επί Οικουμενικού Πατριάρχου Ματθαίου Β’ (1595 έως 1600). Ο Μητροπολίτης Αθηνών Νεόφυτος, μαζί με τους επισκόπους Κορίνθου και Θηβών, συνέταξε αναφορά προς το Πατριαρχείο. Στο συνοδικό έγγραφο αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Επειδή εδηλώθη ασφαλώς ότι το θειότατον σώμα της οσιωτάτης Φιλοθέης ευωδίας πεπληρωμένον εστί και μύρον διηνεκώς εκχείται, αλλά και τοις προσιούσι τε ασθενέσι τε και θεραπείας δεομένοις την ίασιν δίδωσι… τούτου χάριν έδοξε ημίν τε και πάση τη ιερά Συνόδω των καθευρεθέντων ενταύθα αρχιερέων συγγραφήναι και ταύτην εν τω χορώ των οσίων και αγίων γυναικών, ώστε κατ’ έτος τιμάσθαι και πανηγυρίζεσθαι».
Την Ακολουθία της συνέταξε ο λόγιος Ιέραξ, ο οποίος την παρομοίασε με βιβλικές μορφές γράφοντας: «Δαυΐδ γαρ το πράον έσχες και Σολομώντος, σεμνή, την σοφίαν, Σαμψών την ανδρείαν, και Αβραάμ το φιλόξενον, υπομονήν τε Ιώβ, του Προδρόμου δε θείαν άσκησιν…». Το ιερό λείψανο της Αγίας Φιλοθέης φυλάσσεται σήμερα στον Μητροπολιτικό Ναό των Αθηνών.
