
Μεγάλη μελέτη σε περίπου 500.000 άτομα αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο που έχει η διάρκεια του ύπνου στην υγεία και στη διαδικασία της βιολογικής γήρανσης, επηρεάζοντας πολλαπλά όργανα και συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού.
Σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature, τόσο ο ανεπαρκής όσο και ο υπερβολικός ύπνος συνδέονται με ταχύτερη βιολογική γήρανση σε κρίσιμα συστήματα, όπως ο εγκέφαλος, η καρδιά, οι πνεύμονες και το ανοσοποιητικό.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Junhao Wen από το Vagelos College of Physicians and Surgeons του Πανεπιστημίου Columbia, ανέλυσαν δεδομένα από την UK Biobank και αξιοποίησαν εργαλεία μηχανικής μάθησης για να δημιουργήσουν «ρολόγια γήρανσης», τα οποία αποτυπώνουν τη βιολογική ηλικία με βάση δείκτες υγείας και απεικονιστικά δεδομένα.
Η μελέτη εστίασε στη σύγκριση της χρονολογικής με τη βιολογική ηλικία, δείχνοντας ότι δύο άτομα ίδιας ηλικίας μπορεί να εμφανίζουν σημαντικά διαφορετική εικόνα γήρανσης, ανάλογα με τον τρόπο ζωής και τις συνήθειες ύπνου.
Ένα από τα βασικά ευρήματα της έρευνας είναι το λεγόμενο μοτίβο «U». Όπως διαπιστώθηκε, όσοι κοιμούνταν λιγότερο από 6 ώρες ή περισσότερο από 8 ώρες ημερησίως εμφάνιζαν ταχύτερη βιολογική γήρανση, σε σύγκριση με όσους κινούνταν στο εύρος περίπου 6,4 έως 7,8 ωρών, όπου καταγράφηκαν οι καλύτεροι δείκτες υγείας.
Παράλληλα, ο ανεπαρκής ύπνος συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο για κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2, υπέρταση και καρδιαγγειακά νοσήματα. Αντίστοιχα, τόσο ο λίγος όσο και ο πολύς ύπνος συσχετίστηκαν με αναπνευστικές και πεπτικές παθήσεις.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα δεδομένα ενισχύουν την άποψη πως ο ύπνος δεν επηρεάζει μόνο τον εγκέφαλο, αλλά τη συνολική φυσιολογία του οργανισμού.
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, ο ύπνος αποτελεί έναν τροποποιήσιμο παράγοντα υγείας, γεγονός που σημαίνει ότι οι συνήθειες μπορούν να βελτιωθούν και να επηρεάσουν θετικά τη μακροπρόθεσμη ευεξία.
Η μελέτη καταλήγει ότι ο ύπνος δεν είναι απλώς μια διαδικασία ξεκούρασης, αλλά βασικό στοιχείο ενός πολύπλοκου βιολογικού δικτύου που επηρεάζει τον μεταβολισμό, το ανοσοποιητικό, την καρδιαγγειακή λειτουργία και τελικά την ίδια τη γήρανση του οργανισμού.
