Τρέμουλο στο χέρι: Πότε μπορεί να σχετίζεται με Πάρκινσον και πώς γίνεται η διάγνωση
Ένα χέρι που τρέμει μπορεί να προκαλέσει αμέσως φόβο για Πάρκινσον. Η διάγνωση, όμως, δεν βγαίνει από ένα μεμονωμένο σύμπτωμα ούτε από ένα βίντεο στο κινητό. Ο νευρολόγος αξιολογεί πότε εμφανίζεται ο τρόμος και ποια άλλα ευρήματα τον συνοδεύουν.
Ο ένας άνθρωπος παρατηρεί το τρέμουλο όταν κρατά το φλιτζάνι. Ο άλλος όταν το χέρι ακουμπά χαλαρό στο πόδι. Κάποιος τρίτος το βλέπει μόνο έπειτα από πολύ καφέ ή μια δύσκολη νύχτα.
Αυτές οι διαφορές έχουν αξία για την εξέταση, αλλά δεν αποτελούν ασφαλές εργαλείο αυτοδιάγνωσης. Πολλές καταστάσεις μπορούν να προκαλέσουν τρόμο και ο ίδιος άνθρωπος μπορεί να έχει περισσότερους από έναν παράγοντες που τον επηρεάζουν.
Η πρώτη ερώτηση: Πότε εμφανίζεται το τρέμουλο;
Ο τρόμος ηρεμίας παρατηρείται όταν το μέρος του σώματος δεν χρησιμοποιείται ενεργά. Ο τρόμος δράσης εμφανίζεται κατά την εκούσια κίνηση ή όταν διατηρούμε μια στάση, όπως τα χέρια τεντωμένα.
Στη νόσο Πάρκινσον είναι συχνός ο τρόμος ηρεμίας. Στον ιδιοπαθή τρόμο, αντίθετα, η ενόχληση γίνεται συχνά εμφανής όταν γράφουμε, τρώμε ή κρατάμε αντικείμενα.
Αυτή η διάκριση είναι χρήσιμη, αλλά δεν είναι απόλυτη. Υπάρχουν επικαλύψεις και εξαιρέσεις. Δεν αποκλείουμε Πάρκινσον επειδή το χέρι τρέμει και στην κίνηση, ούτε το διαγιγνώσκουμε επειδή τρέμει όταν καθόμαστε.
Το Πάρκινσον δεν είναι μόνο ο τρόμος
Ο νευρολόγος αναζητά ένα συνολικό κινητικό πρότυπο. Η βραδυκινησία, η δυσκαμψία, ο τρόπος βάδισης και οι αλλαγές στις αυτόματες κινήσεις προσφέρουν πληροφορίες που δεν δίνει η απλή παρατήρηση του τρεμουλιάσματος.
Μπορεί να ζητήσει επαναλαμβανόμενες κινήσεις των δαχτύλων, κίνηση χεριών και ποδιών, βάδισμα και στροφή. Ελέγχει όχι μόνο την ταχύτητα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο εκτελείται και διατηρείται μια κίνηση.
Ο τρόμος δεν υπάρχει σε όλους τους ανθρώπους με Πάρκινσον. Αντίστοιχα, το ότι κάποιος τρέμει δεν σημαίνει ότι έχει αυτή τη νόσο. Γι’ αυτό η εξειδικευμένη εξέταση είναι ουσιαστικότερη από μια λίστα «τεσσάρων σημαδιών».
Γιατί ο γιατρός ρωτά για φάρμακα, καφέ και ύπνο
Στην αξιολόγηση καταγράφονται η έναρξη, η εξέλιξη, η πλευρά του σώματος που επηρεάζεται και το οικογενειακό ιστορικό. Παράλληλα εξετάζονται καταστάσεις που μπορούν να προκαλέσουν ή να εντείνουν τον τρόμο.
Η καφεΐνη, το στρες και η κόπωση μπορούν να τον κάνουν πιο αισθητό. Ορισμένα φάρμακα, μεταβολικές διαταραχές ή προβλήματα του θυρεοειδούς μπορεί επίσης να χρειάζονται διερεύνηση, ανάλογα με την εικόνα.
Παίρνουμε μαζί μια πλήρη λίστα με φάρμακα και συμπληρώματα. Δεν διακόπτουμε αγωγή μόνοι μας για να «δοκιμάσουμε αν θα σταματήσει», ακόμη κι αν διαβάσουμε ότι ένα φάρμακο μπορεί να σχετίζεται με τρόμο.
Υπάρχει μία εξέταση που δίνει οριστική απάντηση;
Η διάγνωση της νόσου Πάρκινσον παραμένει κυρίως κλινική: βασίζεται στο ιστορικό και στη νευρολογική εξέταση. Ανάλογα με τα ευρήματα, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει εξετάσεις για άλλες πιθανές αιτίες.
Οι οδηγίες NICE αναφέρουν ότι εξειδικευμένη απεικόνιση με SPECT μπορεί να εξεταστεί όταν δεν διαχωρίζεται κλινικά ο ιδιοπαθής τρόμος από τον παρκινσονισμό. Δεν είναι εξέταση ρουτίνας για κάθε άνθρωπο που παρατηρεί τρέμουλο.
Ούτε μια απλή μαγνητική ούτε μια εξέταση αίματος λειτουργούν από μόνες τους ως καθολικό «ναι ή όχι» για Πάρκινσον. Μια ερευνητική ανακάλυψη για βιοδείκτες δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει διαθέσιμο τεστ κατάλληλο για όλους.
Πώς να προετοιμαστείτε για το ραντεβού
Σημειώστε πότε παρατηρήσατε για πρώτη φορά το σύμπτωμα και σε ποιες δραστηριότητες σας δυσκολεύει. Έχει διαφορά το γενικό «τρέμω» από το συγκεκριμένο «δυσκολεύομαι να μεταφέρω γεμάτο ποτήρι με το δεξί χέρι».
Αναφέρετε αν υπάρχουν αλλαγές στη γραφή, στην ταχύτητα του ντυσίματος ή στο περπάτημα. Αν το σύμπτωμα εμφανίζεται περιστασιακά, ένα σύντομο βίντεο μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό να δει αυτό που περιγράφετε.
Το βίντεο είναι συμπληρωματική πληροφορία, όχι υποκατάστατο της εξέτασης. Δεν χρειάζεται να κάνετε συνεχείς δοκιμασίες στο σπίτι, αναζητώντας καθημερινά νέα «σημάδια».
Πότε η αξιολόγηση χρειάζεται να γίνει γρήγορα
Επίμονος ή προοδευτικά αυξανόμενος τρόμος, ιδίως όταν επηρεάζει τη λειτουργικότητα ή συνοδεύεται από άλλες κινητικές αλλαγές, χρειάζεται ιατρικό έλεγχο.
Αν μια αλλαγή εμφανιστεί ξαφνικά μαζί με αδυναμία στη μία πλευρά, δυσκολία στην ομιλία, σοβαρή αστάθεια ή άλλο οξύ νευρολογικό σύμπτωμα, αναζητούμε επείγουσα βοήθεια μέσω 112. Δεν την αποδίδουμε σε μια χρόνια πάθηση χωρίς εκτίμηση.
Η επανεξέταση μπορεί να είναι μέρος της σωστής διάγνωσης
Στα πρώτα στάδια η εικόνα μπορεί να μην είναι ξεκάθαρη. Η παρακολούθηση επιτρέπει στον ειδικό να αξιολογήσει την πορεία και να επανεξετάσει την αρχική εκτίμηση αν εμφανιστούν διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Το ζητούμενο είναι να εξηγηθεί το σύμπτωμα και να βρεθεί η κατάλληλη βοήθεια. Η έγκαιρη αξιολόγηση μειώνει την αβεβαιότητα περισσότερο από την προσπάθεια να αποφασίσουμε μόνοι μας ποια διάγνωση ταιριάζει.
Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξέταση και διάγνωση από νευρολόγο.
